Pazar, 26 Şubat 2017 12:15

Sıfır Faiz

 

Hayatın akışı ve kuralları özünde basittir. Finans hayatın içinde, onun vazgeçilmez bir parçası olduğundan, onun da basit olması beklenir. Aslına bakarsanız basittir de.

Finansı bir miktar zorlaştıran unsur zaman boyutudur. Finansın en temel düzeyde tanımı, ‘İşin içerisine vade giren para ile ilgili işlemlerdir’. Zamanın finansa etkisi iki olgu ile gerçekleşmektedir.

Bunlardan birincisi risk kavramıdır. Geleceğin içerisinde barındırdığı belirsizlik, para ile ilgili bütün hesaplama ve değerlendirmeleri doğrudan etkilemektedir.

İkinci olgu ise paranın zaman değeri kavramıdır. Bugünkü para ile, gelecek veya geçmişte farklı noktalardaki paraların değerlerinin eşit olmaması, yine para ile ilgili bütün hesaplama ve değerlendirmeleri birinci elden değiştirmektedir.

Bu makalede, bu olgulardan ikincisi ile ilgili toplumun genelindeki bilgi eksikliğinin, bunu kullanan bazı gruplara avantaj sağlarken, toplumun geneline nasıl maliyet yarattığını konu etmeyi amaçladım. Bunu yaparken, paranın zaman değeri konusundaki düşük bilinç seviyesine ilişkin güncel ve hayatın içinden örneklerle ilerlemenin, siz okuyucuyu okumaya ikna etme anlamında etkili olacağını düşündüm :)

Arabamızın camına iliştirilen kartlar, gönderilen sms/email’ler veya doğrudan telefon aramaları yoluyla sıkça maruz kaldığımız kredi kartı tefeciliği ilk örnek. Kredi kartınız varsa, aylık % 1, yıllık %12 ekleyerek borcunuzu taksitlendiriyoruz/nakit veriyoruz benzeri söylemlerle pazarlanan, gerçekte ifade edilen oranların iki misli maliyete sebep olan ve  bankalar kullanılarak gerçekleştirilen tefecilik yöntemi.

Bir diğer örnek, satıcısının veya finansçısının da gerçek maliyetini bilemediği, % 0,80 aylık, %9,60 yıllık vade farkı ile taksit yapıyoruz diyen; aslen iki misline yakın maliyet ekleyen mağaza, inşaat şirketleri, özel okul veya hastaneler.

Çok daha yaygın başka bir örnek ise, taksitli kredi kullandırırken toplam geri ödeme tutarı ile kredi anaparasını karşılaştırarak, gerçek maliyetin yarısı kadar faiz oranı telafuz eden banka personeli.