Çarşamba, 18 Mart 2026 08:54

ZEKİLEŞTİKÇE APTALLAŞMAK

Yazan
Öğeyi Oyla
(1 Oyla)

 

 

 

Görseldeki tabloya bakıp, kremin işe yarayıp yaramadığını söyleyebilir misiniz ? Cevabınızı yorumlara yazabilirsiniz.

 

Dan M. Kahan önderliğinde gerçekleştirilen akademik çalışmalarda, deneklere görseldeki veriler sunularak, kremin işe yarayıp yaramadığı sorusu yöneltiliyor.

 

Amaç insanların ne kadar zeki olduklarını bu soru üzerinden belirlemek değil. Bu sebeple soru yöneltilmeden önce, deneklerin sayısal okuryazarlık becerileri (numeracy score) ölçülüyor.

 

Akıl yürütme becerisi ile kanıtlardan doğru sonuca ulaşabilme arasındaki ilişki inceleniyor ilk önce.

 

Beklendiği üzere, sayısal okuryazarlık becerisi arttıkça, doğru cevap oranı artıyor.

 

Buraya kadar her şey normal.

 

Çalışmanın asıl amacı, bilişsel beceri seviyesi artışı ile doğruya ulaşmak arasındaki ilişkiyi belirleyebilmek değil. Yani "daha zeki olanlar daha doğrular" önermesini tespit etmeyi amaçlamıyor bu çalışma.

 

Çalışma merhemin kurdeşen üzerindeki etkisi yerine, ateşli silahların sınırlandırılmasının suç oranları üzerindeki etkisi şeklinde aynı rakamsal verilerle tekrarlanıyor.

 

Sonuç şaşırtıcı. Kendi politik görüşüne aykırı sayısal kanıtlar sunulduğunda, en zeki grupta yer alanlar, geri zekalı olanlarla benzer doğru cevaplama oranına sahip oluyor.

 

Akıl yürütme becerilerinin yüksek olması, kanıt sunulduğunda fikrinizi değiştireceğinizi garanti etmiyor bir anlamda.

 

Sunduğunuz kanıtlara rağmen karşı tarafın fikrini değiştirmiyor olması, onun kesin geri zekalı olduğuna delalet etmiyor başka bir ifadeyle.

 

Kabilenle uyum içinde olmak, gerçeği tespit etmekten daha değerli insan için.

  

Güdümlü akıl yürütme (motivated reasoning) konusunda önemli çalışmalardan biri.

 

 

Okunma 65 defa Son Düzenlenme Cumartesi, 21 Mart 2026 19:12